Collecziuns

A l’entschatta dal 20avel tschientaner èn Robert von Planta e Florian Melcher, ils pioniers dal DRG, ids ensemen cun Chasper Pult tranter la populaziun rumantscha. En lur bagascha avevan els ils questiunaris, en ils quals els dumandavan respostas davart pleds, modas da dir ed usits. Quai ha dà in maletg viv e cumplessiv da la lingua immediat or dal mintgadi dals umans. Las artgas scrittas a maun vegnan conservadas en l’IDRG – ina funtauna unica ed irremplazzabla che sbucca en ils artitgels dal DRG.

La Cartoteca maistra è la part centrala da l’IDRG. Ella cuntegna l’entir stgazi da pleds dal rumantsch ordinà tenor l’alfabet. La cartoteca cumpiglia bel e bain dus milliuns cedels, per part anc scrits a maun, cun attestaziuns oralas e scrittas da mintga pled. Ella vegn cumplettada da cuntin ed è la basa dal DRG. Tgi che stat avant las tschients e tschients stgatlas cun ils cedels, senta pelvaira quant ritg ch’il rumantsch è.

L’IDRG tgira in archiv cun fotografias istoricas: vistas da vitgs, umans a la lavur, festas e purtrets. Mintga collecziun porscha in sguard particular sin la vita en il spazi alpin. Ina part da las secziuns è accessibla digitalmain en la Fototeca online – ina fanestra en il passà dal Grischun.

La biblioteca da l’IDRG è spezialisada sin il rumantsch, sias linguas parentas e las linguas che stattan datiers dad el. Ins chatta p.ex. vocabularis vegls, litteratura religiusa da las entschattas da la codificaziun dal rumantsch, ina vasta selecziun da litteratura scientifica, gasettas e chalenders da pli baud e dad oz sco era belletristica en tut ils idioms. En pli dispona la biblioteca da dublettas ch’ins po cumprar sin dumonda. Baininqual ovra è rara u exausta e mo consultabla tar nus.

Durant tschientaners han Robert von Planta ed Andrea Schorta rimnà ils nums da vitgs, aclauns, cultiras e persunas. Quest material è vegnì sfruttà en il Rätisches Namenbuch che declera la significaziun e l’origin dals nums. L’ovra da trais toms è cumparida en pliras etappas: tom 1 «Materialien» (1939/1979), tom 2 «Etymologien» (1964/1985) e tom 3 «Die Personennamen Graubündens» (1986). Ella dat perditga da las colliaziuns stretgas tranter lingua, cuntrada, uman ed istorgia.